ELEKTRİĞİN EFENDİSİ;NİCOLA TESLA

NICOLA TESLA

Nicola Tesla, 10 temmuz 1856 yılında günümüz Hırvatistan topraklarında dünyaya geldi. Tesla lise yıllarında dönemin salgın hastalıklarından koleraya yakalanıp 9-10 ay yatağa bağlı kaldı. Babası rahip olmasını isterken Tesla, eğer iyileşirse mühendislik-fizik alanında kariyer yapmak istediğini söyleyerek babasını ikna etti. Görsel hafızası, 3D düşünme yeteneği ve matematikteki başarısı nedeniyle üniversiteyi 4 yerine 3 yılda bitirdi. Bu yıllarda bir gün yolda yürürken aklına alternatif akım fikri geldi ve üniversite de iken hocasına bu fikrini söyledi ancak hocası "Herkes aptal bir sen mi biliyorsun" dedi. Zaten içine kapanık ve duygusal olan Tesla üzüldü ancak bunun çalışmalarının önüne geçmesine izin vermedi ve gidip kendi laboratuvarını açtı ve çalışmalarına devam etti.

1884 yılında ABD de ye yerleşip Thomas Edison'un şirketinde mühendis olarak işe başladı. Amacı para kazanmak ve bu parayı icatlarina harcamaktı. Ayrıca Tesla, Edison'a hayrandı ancak bu ilişkinin düşmanlığa dönüşeceğini kim bilebilirdi .Kısa bir süre sonra Edison ve dönemin diğer bilim insanlarının dikkatini çekti. Edison o dönemlerde doğru akım hakkında çalışmalar yapmaktaydı ve bir sorunla karşılaştı . Tesla dan yardım istedi ve eğer yaparsa 50.000 dolar vereceğini söyledi. Tesla mükemmel bir şekilde sorunu düzeltti. Ancak parayı istemeye gittiğinde Edison "Bay Tesla Amerikan mizahından hiç anlamıyorsunuz" dedi. Tesla dolandırıldığını anladı. Şirketten ayrıldı ve kendine yeni bir laboratuvar kurdu.Burda çalışmalarına devam eden Tesla, bir gün George Westinghouse'un ilgisini çekti. Westinghouse Tesla'yı şirkete aldı, Tesla alternatif akım çalışmalarını böylece devam etti ve halka sundu. Alternatif akım doğru akıma kıyasla daha yüksek voltajla daha uzak mesafelere elektrik sağlayabiliyordu.

Edison kendi akımının kullanılması için sokaklarda alternatif akım ile hayvan öldürttü. İdam cezası verilen mahkûmlar alternatif akım ile öldürüldü böylece halka alternatif akımın kötü olduğu fikrini aşılamaya çalıştı. Tesla bunları umursamadı ve yükselmeye devam etti ve artık yavaş yavaş doğru akım yerine alternatif akım kullanılmaya başlandı. Tesla bu sıralar radyo üzerinde çalışmalar yapmaktaydı ve temellerini atmıştı ve patentini almıştı. Aynı sırada Guglielmo Marconi de radyo üzerine çalışmalar yapıyordu ancak çalışması Tesla'ninkine benzediği için patent alamadı. Marconi, Tesla'nin 17 Tesla patentine bakarak kendi yaptığı radyoyu geliştirdi Edison'un mali destek vermesiyle patent Tesla'dan alınıp Marconi'ye verildi. Bu duruma karşılık Tesla "Bırakın yapsın,o iyi bir adam" dedi çünkü bu icatta insanların yararına olacaktı.

Tesla bunun çalışmalarının önüne geçmesine izin vermemişti ve 1891'de elektrik bobinini icat etti. Bu,elektriği kablosuz olarak iletmeye yarıyordu ve bugün hala radyo ve televizyon dahil elektronik cihazlarda kullanılıyordu. Tesla bu keşfi ile tüm dünyaya kablosuz elektrik sağlamayı bulmuştu. Birçok bankadan borç aldı ve Westinghouse'un yardımıyla büyük bir elektrik santrali inşa etti. Ancak Edison'un kara propagandaları, bu fikrinin delilik olarak görülmesi, yeterli paranın olmaması nedeniyle elektrik santrali yıkıldı. Ayrıca laboratuvarında yangın çıktı çoğu kişiye göre de bu yangın sabotajdı. Onca ihanet ve haksızlıklardan sonra Tesla, New Yorker otelinin 33. katındaki 3327 nolu odasında kendi kafasına çekildi. Bazı iddialara göre bu dünyadan umut kalmayınca Tesla kendi zihninde baska dünyalara seyahat ediyordu. Birkaç yıl sonra da Tesla, o otel odasında yapayalnız ve cebinde 40 sent ile 86 yaşında 7 Ocak 1943'te vefat etti.

Ölümünden 8 ay sonra ise radyonun patenti Tesla'ya geri verilmişti ve insanlar Tesla'nın önemini yeni fark etmişti ve Tesla ölümünden sonra ünlenmeye başlamıştı. Tesla demiştir zaten "Bırakın doğruları gelecek söylesin ve herkesi eserlerine ve başarılarına göre değerlendirsin. Bugün onların olsun; ama uğrunda çok uğraştığım gelecek, benimdir."

Nikola Tesla'nın psikolojisi, kişiliği, nasıl bu kadar zeki?

Tesla henüz beş yaşındayken abisinin ölümüne tanık oldu ve bu onun travması haline geldi. Bu olaydan sonra Tesla'nın o sırada gördükleri hep gözünün önüne geliyordu ve gelmesini istemese bile geliyordu. Hatta bazen hayal ile gerçek hayatı karıştırıyordu. Bu olay üç boyutlu düşünme yeteneğinin tetikleyicisiydi ayrıca annesinin inanılmaz bir görsel zekası vardı ve bu Tesla'ya da geçmişti. Annesini gözlemleyerek büyüyen Tesla, annesinin evdeki basit malzemelerden mutfak gereçleri yapmasına hep hayran olmuştu. Annesinin bu yaratıcılığı karşısında büyüleniyor ve büyüdükçe kendindeki inanılmaz hayal gücünün de farkına varıyordu. Tesla zamanla bu gücünü avantaja çevirerek tasarlamak istediği makineleri zihninde inşa etmeye başladı.

Matematik ve fizikte çok başarılıydı ve sayılarla arası iyiydi. Tesla, içine kapanıktı ve insanlarla konuşmayı gereksiz bulurdu. Çok sevdiği dostları güvercinler vardı. Güvercinleri besliyor, iyileştiriyor ve onlarla konuşuyordu. Hatta bir güvercini hastalandığı için günlerce ofisine gitmemişti. Tesla analitik, meraklı, bağımsızdı. Derin düşünmekten ve problem çözme becerisinden hoşlanırdı. Hümanist biriydi ve bazı projelerini(ölüm ışını, Tesla'nın osilatörü...) hümanistliği nedeniyle ya yok etmişti ya da hayata geçirmemişti.

Edison ve Tesla

Edison kendinden önceki 22 bilim insanının projelerine bakarak ampulü geliştirmişti. O ampulü nasıl satacağını bulan kapitalist bir dahiydi. Ardından doğru akımı buldu ve halka sundu.Halkın kendi elektriğini kullanmalarını istedi.Tesla elektrik mühendisi olarak çalışırken Edison onu fark etti ve kendi şirketine aldı. Tesla bunu fırsat olarak görmüştü ayrıca Edison'a saygı duyuyordu. Dolandırıldıktan sonra Tesla'nın Edison'a olan güveni kayboldu. Tesla kendi alternatif akımına savununca "elektrik savaşları" başlamış oldu. Edison'un devamlı kara propagandaları ve fikirleri olmuştu Tesla'ya karşı. Bu da Tesla'nın aleyhineydi ve Tesla'yı umutsuzluğa sürüklemişti. Ölmeden önce Edison, Tesla'yı yanına çağırmış ve iki çift lafının olduğunu söylemiş ancak Tesla "Benim boş sözler duymaya ihtiyacım yok." demiştir.

Neden Zengin Değildi?

"Paranın başkaları için taşıdığı anlam, benim için bir şey ifade etmiyor." demiştir Tesla. Tesla işini insanlığın yararına yapıyordu ve para kısmıyla ilgilenmiyordu. Kazandığı parayı da icatları için harcıyordu. Westinghouse'tan ayrıldıktan sonra Tesla kendi çalışmalarına laboratuvarında devam ederken Westinghouse şirketi borca batmıştı ve Tesla'dan yardım isteyince Tesla Westinghouse'un onun için yaptıklarını düşünmüş ve patentlerini yırtmıştı. Bu patentler de o zamanda büyük bir meblaydı. Westinghouse borçtan kurtulmuştu ancak o patentler gitmişti. Sonrasında da laboratuvarında yangın çıkmıştı ve projeleri yanmıştı.

Bugün ders kitaplarımızda bile geçmeyen dünya'nın gördüğü en büyük deha ve mucitlerden biridir Tesla. Bugün kullanılan birçok teknolojinin(alternatif akım, indüksiyon motor,jeneratörler, elektriksek deşarj tüpleri,X ışını, radyo,telsiz, radar sistemleri...)temelini atmıştır. Tesla olmasaydı dünya şuanki teknolojisinden yıllarca geride olabilirdi.

Okuduğunuz için teşekkür ederim. Saygılarımla...

İlknur Ürek